Trong số tất cả các loại phi cơ tiên tiến của quân đội Mỹ, máy bay V-22 Osprey có lẽ gây ấn tượng mạnh nhất với kiểu cánh quạt lật "độc nhất vô nhị". Dù mang lại nhiều ưu điểm, song nhìn chung đây là một khí tài sai lầm, với giá thành cao và rất khó điều khiển, không thực sự an toàn khi bay.
Theo 19FortyFive.Sử dụng thiết kế cánh quạt lật độc đáo, có thể quay khoảng
90 độ khi hoạt động, chiếc V-22 Osprey về cơ bản là sự kết hợp giữa máy bay
cánh bằng với trực thăng.
Đặc biệt linh hoạt, V-22 có thể thực hiện cả cất - hạ
cánh thẳng đứng lẫn sử dụng đường băng thông thường, kết hợp tiện ích của trực
thăng với vận tốc và tầm hoạt động của máy bay động cơ phản lực cánh quạt.
V-22 cất cánh - hạ cánh ở “chế độ trực thăng” với khối động
cơ đặt theo chiều dọc và cánh quạt di chuyển nằm ngang. Khi bay hành trình, kết
cấu này được đẩy về phía trước một góc 90 độ cho đến khi chúng định vị giống
như một máy bay truyền thống (quá trình này mất khoảng 12 giây).
Nguồn gốc của V-22 nằm ở một trong những sự kiện chính trị
và quân sự ám ảnh nhất của nước Mỹ hiện đại: Chiến dịch Eagle Claw năm 1980 nhằm
giải cứu các nhân viên người Mỹ bị giữ tại Đại sứ quán ở Iran. Chiến dịch thất
bại khi một trực thăng gặp trục trặc kỹ thuật.
Đó không chỉ là một chiếc trực thăng duy nhất gặp sự cố
như trong vụ đột kích ám sát trùm khủng bố Osama bin Laden; trong chiến dịch
Eagle Claw, 3 trong số 8 máy bay lên thẳng bị trục trặc - cho thấy rõ ràng Mỹ
đang vận hành chúng với những công nghệ thiếu sót.
Trong khi chỉ cần 4 trực thăng để hoàn thành Chiến dịch
Eagle Claw, các quan chức lại cho rằng nhiệm vụ sẽ bị hủy bỏ nếu có ít hơn 6 trực
thăng. Chính vì vậy khi chỉ còn lại 5 máy bay, hoạt động đã bị đình chỉ.
Các nhà hoạch định chiến tranh lấy làm tiếc cho Eagle
Claw. Nhưng bài học đã được rút ra. Trong những năm 1980, Bộ Quốc phòng Mỹ triển
khai chương trình JVX nhằm tạo ra một chiếc máy bay có thể thực hiện sứ mệnh
tương tự Eagle Claw.
Hai gã khổng lồ Bell và Boeing đã hợp tác để thực hiện
chương trình JVX. Bell - nhà chế tạo trực thăng đã nghiên cứu về cánh, khối động
cơ, rotor, hệ thống truyền động, bề mặt đuôi và đoạn đường dốc phía sau.
Trong khi đó, Boeing - hãng có một số chứng chỉ về trực
thăng nhưng chủ yếu được biết đến với máy bay cánh cố định phụ trách thiết kế
phần thân, buồng lái, hệ thống điện tử hàng không và điều khiển trong chuyến
bay.
Tuy nhiên thiết kế V-22 - một công nghệ mới - không phải
lúc nào cũng là một quá trình suôn sẻ. Nhiều khoản tiền đã được chi tiêu, thậm
chí Bộ trưởng Quốc phòng Dick Cheney đã muốn khai tử chương trình. Osprey chỉ
được hồi sinh khi Tổng thống Clinton nhậm chức.
Bất chấp tình trạng khó khăn, chương trình V-22 vẫn tồn tại
suốt những năm 1980 và đến thập niên 1990 - mặc dù chậm tiến độ nhưng vẫn tiếp
tục tiến lên. Khi quá trình bay thử nghiệm diễn ra, các nhà chức trách nhận thấy
nó thực sự có nhiều vấn đề.
V-22 rất nguy hiểm khi hoạt động và cực kỳ tốn kém để sản
xuất; Sau hai thập kỷ phát triển, chiếc Osprey cuối cùng đã được chấp nhận cho
đi vào hoạt động trong thế kỷ XXI. Nhưng máy bay cánh quạt lật liên tục gặp sự
cố.
Năm 2000, tổng cộng 23 lính thủy đánh bộ Mỹ đã thiệt mạng
khi hai chiếc V-22 gặp sự cố riêng biệt. Khuyến cáo được đưa như sau:
"V-22 là một chiếc máy bay mà các phi công phải đặc biệt cẩn thận khi điều
khiển".
Sự phức tạp và đầu tư cho việc thiết kế V-22 có lẽ không
xứng đáng; Lầu Năm Góc gần đây đã thông báo rằng việc sản xuất đối với Osprey sắp
kết thúc.





0 Nhận xét